نظریه شروع درک انسانی در حدود ۳ هزار سال پیش

نظریه وجود دارد به نام «Axial Age » که معتقد است از حدود ۳ هزار سال پیش، بشر یک جهش بزرگ معنوی به سمت انسانیت داشته است. دوره ای که حدود هزار سال طول کشید و در طی آن در پنج تمدن یونان، ایران، چین، هندوستان و فلسطین، ایده های مهم مطرح شد.

نمایندگان این ۵ تمدن افلاطون، زرتشت، پیغمبران عهد عتیق، بودا و کونفسیوس برای اولین بار به اخلاق انسانی اشاره کردند. صحبت از خوب بودنِ ذات انسان  شد و فرمانبری از قانون، جای امپراطوری های خدایگونه مقدس ولی مستبد را گرفت.

بشر در ان دوره حدودا هزار سال «تغییرات بزرگ»، کم کم مسئله قربانی کردن انسان را نامناسب تشخیص داد، برده داری و حکام خون آشام را  نتوانست بی چون و چرا بپذیرد.زرتشت در منطقه ایران از درگیری بین خیر و شر سخن گفت و رفتار و کردار و افکار نیک را تبلیغ کرد. فیلسوفان یونانی از  شیوه های مختلف اندیشیدن و روش های ایجاد یک ذهن منطقی حرف زدند.

بودایی ها و هندوها معنویت و رفتار فراتر از واکنش های غریزی را  سامان دادند. پیغمبران یهودی زیادی در این دوره در منطقه فلسطین و اسرائیل سربرافراشتند که صحبت از تک خدایی  می کردند.

البته بعدها معلوم شد که تمدن های کوچک و بزرگ دیگری هم بودند که در همان  دوره ها و قرن ها مشغول ایجاد یک تعریف عمومی از انسان و انسانیت بودند،

Karl Jaspers.

فیلسوف قرن بیستم کارل جسپر بنیانگذار ایده فلسفی Axial Age Credit: Fritz Eschen/ullstein bild/Getty

 

The Axial Age: 5 Fast Facts

Axial Age Thought: Spiritual Foundations of Today

 

  1. Mullins, D. A. et al. Am. Soc. Rev. 83, 596–626 (2018).

More from ماهان طباطبایی

آیا میدانیم چقدر برای خود ارزش قائلیم؟

تا می رویم به شغل خودمان، یا داشتن بدن سالم یا ماشین...
بیشتر بخوان