مرغ سحر گوگوش بد نبود

Googoosh-Morgh-Saha

هر سال صدها ترانه معروف و محبوب دهه های قبل، توسط خوانندگان  مطرح، بازخوانی می شود. بعضی های شان مثل جاستین تیمبرلیک بیش از 120 میلیون بار در یوتیوپ دیده می شود و به ترانه اصلی که مایکل جکسون خوانده حیات دوباره ای می دهد. بعضی مثل مادونا وقتی ترانه دان مکلین « امریکن پای» را می خواند به لیست بدترین ترانه ها سپرده می شود.

اما همه این اتفاقات همیشگی، بدون حس تقدس یا خط و نشان کشیدن ها و یقه ها و رگ گردن ها مطرح می شوند. ترانه های بازخوانی شده یا ستایش نصیب شان می گردد یا مورد انتقاد قرار می گیرند و در جای مناسب شان ثبت می شوند.

آنقدر در باره گوگوش بیچاره به خاطر بی حرمتی به موسیقی اصیل و « مرغ سحر» ملی، تمسخر و توهین صورت گرفت که واقعا باورش برایم سخت بود وقتی که ویدئویش را دیدم و متوجه هیچ چیز زننده و ناگواری نشدم.

مرغ سحر گوگوش ویدئوی آرامی داشت. برای اولین بار بدون اداهای 30 سال جوانتر از سنش، در برابر دوربین خواند. موضوع اشعار ترانه اش هم در حد سن و موقعیتش بود و زیاد دور از سرنوشت زندگی خودش  نبود که به عنوان بلبل پربسته ای، در اوج شهرتش ناچار خاموش مانده بود.

فضای صحنه اول و نشستن یوگا مانند و کمابیش شرقی اش بد نبود. موسیقی و درام و صدای مداوم سنج، شاید زیاد بود و افکت بلبل هم یک ذره بدسلیقه گی داشت ولی بقیه کمابیش در حد استاندار ترانه های خوبش بود.
تلاش آرامی بود برای ترانه ای که خودش گفته بود همیشه دوست داشت اجرا کند. دوست داشت این ترانه را بخواند چون دست طبیعت شاخه گلش را در عمل چیده بود. گوگوش از طریق این ترانه، درخواست قلبی اش که  مختصر کردن شرح هجران است را آرزو کرد. آرزویی که میلیونها ایرانی در دل دارند.

در خیلی چیزها ملت سختگیری هستیم. دلایلش خیلی زیاد است ولی یکی از مهمترین ها، قداست بخشیدن ها است. از شاملو و فروغ و سپهری نباید ایراد گفت. از  حافظ و مولوی و فردوسی نیز… و این ساختن حریم مطلقی که نباید به آن خدشه ای وارد کند ریشه اش در خیلی از پدیدهای ساده زندگی از جمله، مدیریت جامعه نیز رخنه کرده است.

 

More from ونداد زمانی

آیا خودشیفتگی یک بیماری است؟

فروید در مجموع، حس زیاد بدی نسبت به نارسیسیسم نداشت و معتقد...
بیشتر بخوان
  • آرام تهرانی

    مرغ سحرِ اجرای گوگوش متفاوت بود و البته بسیار معمولی. آنچنان که تصور میکنم با گذشت زمان کلا فراموش بشه!

  • نویسنده محترم احتمالا در نظر نگرفته اند که مایکل جکسون و تیمبرلیک حداقل هر دوتاشان خواننده «پاپ» بودند و ظرایف اجرای موسیقی این سبک را می دانند و گوگوش خواننده نسل نوی موسیقی ایرانی قاعدتا آن قدر از آن نوع سنتی دور افتاده است که صدایش همانند خوانندگان بنام این سبک، در این آهنگ دلنشین و دلچسب نباشد. به هر حال اگر مصداق را بر “دلی” بودن هم بگذاریم، این موسیقی “دل” من یکی را که نبرد.

    • marderooz

      پاواراتی هم با خواننده رپ خوانده است. سخت می گیرید. ممنون

      • نه دوست گرامی. این سخت گیری نیست. پاواروتی به تنهایی در موسیقی یک سبک جهانی است. نه به خاطر زبان و سیستم تبلیغاتی و رسانه ای غرب که گاها بی مزه ای مانند جاستین بیبر را جهانی کرده است. پاواروتی یک شخصیت دوست داشتنی و یک صدای گیرا و جذاب بود که انصافا برای آن که کوچکترین آشنایی با موسیقی کلاسیک و سبک وی هم نداشت، جذاب بود. پاواروتی اگر با خواننده رپ می خواند، یک کلاس نو در موسیقی ایجاد میکند؛ کلاسی که در آن موسیقی کلاسیک از صحنه اجراهای شکوهمند و پرتجمل خارج شده و به سبک خیابانی رپ نزدیک می شود و اتفاقا از افرادی نظیر پاواروتی که در هنر خویش اسطوره اند،؛ چنین انتظارهایی میرفت.

        اما گوگوش (در جوانی) چیزی بیشتر از حرکت های ابرو و رقص های من درآوردی و عشوه نبوده است. امروز هم که به مدد یک لشگر جراحی و زیبایی و البته پول بی زبان نفس می کشند، حداقل باید احترام خود را نگه داشته و سمت آهنگ هایی نمی رفتند که در ایران با اسامی بزرگی پیوند خورده است. برای ایشان آهنگ های شهرام شب پره ای همچنان موجود است.

  • Kia rash

    من نه طرفدار سينه چاك موسيقى سنتى هستم، نه دشمن خانم گوگوش و موسيقى پاپ. قصد مقايسه دو تا چيزى كه از يك جنس نيستن رو هم ندارم. به اجراهاى قديمى اين ترانه هم كارى ندارم.
    اين ترانه فارغ از تمام تعصبات و دسته بندى ها ترانه خوبى نبود. به طور تكنيكى نه سليقه اى اشتباه و غلط بود. خواننده بدون مقايسه با ديگران فقط در مقايسه با خود ايشون، توانايى اين نوع اجرا را نداشت و خيلى جاها از نظر تكنيكى اشتباه ميرفت. در تحريرها و اوجها مشكل داشت چون سبكشون سبك ديگريست، همين خواننده ترانه مرداب رو هم خونده كه بى همتاست.
    در مورد موسيقى اين ترانه حرفى نميزنم چون باعث شرمساريه. واقعن شما جرات دارين موسيقى بدون كلام اين ترانه رو براى دوستان موزيسين غير ايرانى ، متعادل و بى تعصب پخش كنيد و نتونن تا يك دقيقه اولش تحمل كنند. بيش از اونى كه فكر كنيد ضعيفه كه حتى بخوايم وارد مسائل تكنيكى قضيه بشيم. ويديو هم كه نور علا نور. من با احترام و بى هيچ تعصب و خود بزرگ بينى با نظر شما مخالفم. حمايت و پشتيبانى از هنرمند نبايد به ابتذال كشيدن هنر كمك كنه.

  • مهران

    “… مرغ سحر گوگوش ویدئوی آرامی داشت. برای اولین بار بدون اداهای ۳۰ سال جوانتر از سنش، در برابر دوربین خواند …”

    پَ نَ پَ، گند زده به آواز بیاد باهاش بندری هم برقصه!؟

  • shaghayegh

    ﺧﺎﻧﻮﻡ ﮔﻮﮔﻮﺵ ﭼﻪ ﻣﺮﻍ ﺳﺤﺮﻱ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﭘﺮ ﺑﺴﺘﻪ ﻣﺎﻧﺪﻥ?? ﺣﺎﻻ ﻛﻪ ﻧﺰﺩﻳﻚ ﺑﻴﺴﺖ ﺳﺎﻝ اﺳﺖ ﺗﺸﺮﻳﻒ ﺁﻭﺭﺩﻩ اﻧﺪ اﻳﻦ ﻃﺮﻑ ﺁﺏ و ﭘﺮﺷﺎﻥ ﺑﺎﺯ ﺷﺪﻩ ,اﻧﺼﺎﻓﺎ و ﻭﺟﺪاﻧﺎ ﺣﺘﻲ ﺗﻮاﻧﺴﺘﻪ اﻧﺪ ﻳﻜﻲ اﺯ ﻛﺎﺭﻫﺎﻱ ﻣﺎﻧﺪﮔﺎﺭ ﺧﻮﺩﺷﺎﻥ ﺭا ﺩﺭ ﻗﺒﻞ اﺯ اﻧﻘﻼﺏ ﺗﻜﺮاﺭ ﻛﻨﻨﺪ?? ﺑﺎ ﻭﺟﻮﺩ ﺧﻴﻞ اﻧﺒﻮﻩ ﻛﺎﺭﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ اﺭاﻳﻪ ﺩاﺩﻩ اﻧﺪ و ﻫﻤﻪ ﺑﺎ ﻭﺟﻮﺩ ﺗﻤﺎﻡ ﻧﻴﺮﻭﻳﻲ ﻛﻪ ﮔﺬاﺷﺘﻪ اﻧﺪ ﺩﺭ ﺳﻂﺢ ﻣﺘﻮﺳﻄ اﺳﺖ .ﺣﺘﻲ ﻳﻚ ﻛﺎﺭ ﺧﻮﺏ ﻫﻢ اﺭاﻳﻪ ﻧﺪاﺩﻩ اﻧﺪ. ﻣﻂﻤﻴﻦ ﺑﺎﺷﻴﺪ ﻣﻔﺎﻳﺴﻪ اﻳﺸﺎﻥ ﺑﺎ ﺑﻠﺒﻞ ﭘﺮ ﺑﺴﺘﻪ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺑﻲ ﺳﻠﻴﻘﮕﻲ اﺳﺖ, اﻳﺸﺎﻥ ﻫﻤﺎﻧﻂﻮﺭ ﻛﻪ ﺩﻩ ﻫﺎ ﺧﻮاﻧﻨﺪﻩ ﺩﻳﻜﺮ ﺑﻪ ﻃﻮﺭ ﻏﻴﺮ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﺩﺭ ﻃﻲ ﺳﺎﻟﻬﺎﻱ ﺑﻌﺪ اﺯ اﻧﻘﻼﺏ اﺯ اﻳﺮاﻥ ﺧﺎﺭﺝ ﺷﺪﻧﺪ ﻣﻴﺘﻮاﻧﺴﺘﻨﺪ ﺧﺎﺭﺝ ﺑﺸﻮﻧﺪ اﮔﺮ ﺧﻮﺩﺷﺎﻥ ﻣﻴﺨﻮاﺳﺘﻨﺪ ﻭﻟﻲ ﻣﻨﺎﻓﻌﺸﺎﻥ اﻳﺠﺎﺏ ﻣﻴﻜﺮﺩ ﻛﻪ ﺩﺭ اﻳﺮاﻥ ﺑﻤﺎﻧﻨﺪ. ﭘﺲ اﻳﺸﺎﻥ ﺭا ﺩﺭ ﺣﺪ ﻗﺪﻳﺲ ﺑﺎﻻ ﻧﺒﺮﻳﺪ, ﺣﺎﻻ اﻳﻦ ﻛﻪ اﺟﺮاﻱ ﻣﺮﻍ ﺳﺤﺮ ﺗﻮﺳﻄ اﻳﺸﺎﻥ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺿﻌﻴﻒ و ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮﻝ ﺑﻮﺩ ﺑﻤﺎﻧﺪ. ﺑﺎ اﺣﺘﺮاﻡ.

  • مسعود

    تعجب میکنم از نویسنده مقاله که عدم هماهنگی شعر و روح کلام را با فضای بسیار مجلل و لوکس نئیئه اند و یا کتمان میکنند. شعر داره میگه ظلم ظالم جور صیاد آشیانم داده بر باد و الان هم در این قصر مجلل خوش و خرم هستم !!!! از نظر تکنیکی هم چون خودم نوازنده تار و سه تار هستم این تنظیم و این اجرا بدیترین اجرایی بود که از مرغ سحر تا الان شنیدم اگر قرار به بازخونی بود به مراتب اجرای فرهاد زیباتره …به هر حال باید به بعضیها از جمله خانم گوگوش گفت مرغ سحر ناله سر نکن…

  • عباس

    اولا از همه بهتره اون گارد را کنار بگزارید که موسیقی باب و سنتی در تقابل هستند این روزها دی این مقایسه مسخره مینماید چرا که کاملا واضح هستش که ژانر این دو سبک متفاوت هست … در مورد مسایل تکنیکی کار هم نظر نمیدم چون کمر باریک تر از من بسیارند و بهتره شما هم نظری ندید چون معلومه به احتمال زیاد اطلاع دقیقی در این باب به شکل تخصصی ندارید …. و اما اونچه که اینجا میخوام بحث کنم این موضوع هستش که مقایسه نادرستی انجام دادید از بازخونی آثار چه توسط اجرا کنندگان داخلی چه خارجی دوست عزیز بحث سختگیری نیست چرا که مرحوم فرهاد مهرداد هم این شعر را اجرا کردند و البته به شکلی دیگر اما اکسی ایراد نگرفت چرا که ظرف و محتوا به هم میخورد . با بشتوانه تاریخی که این شعر و آهنگ داره اجراش توسط خانوم گوگوش باردکس جالبیه … بماند که جز خانوم مولوک ظرابی و بانو قمرالملوک وزیری دیگر کسی شعر را کامل اجرا نکرده و جالبه همه در حذف کردن یک بیت متفق القول بوده اند!!!.. خانون گوگوش هم دیر رسیدن برای استوره شدن بهتره سعی نکنن مثل اون برنامه آکادمی در شبکه من و تو نقش مادر بزرگ فهیم و مهربان را بازی کنن …

  • ملیاد

    موسیقی آوازی رو به سبک ترانه اجرا کرده!
    پیتزای قورمه سبزی، اگه خیلی گشنه باشی خوشمزه ست!!!

  • مریم

    این نوشته اینطور به نظر میاد که نویسنده از طرفداران گوگوش هست و بار خاطره و نوستالژی قبلی‌ روی این مقاله سنگینی‌ می‌کنه، به همین خاطر نمی‌دونم تا چه حد نویسنده با این ترانه برخورد بیطرفانه داشته… من شخصاً نمی‌تونم واژه هنرمند رو کنار اسم گوگوش قرار بدم، از ترانه‌‌های گوگوش که شنیدم حتی از یکی‌ هم لذت نبردم و هیچوقت این ترانه‌ها توی ذهنم نیستند یا نشده که با خودم بخونم یا تکرارشون کنم.همینطور گوگوش از لحاظ شخصیتش هم جلبم نمی‌کنه، متعهد هم نبوده و نیست،…

  • پرویز

    کلا خوب است که ما مرز خودمان رابشناسیم. من شخصا مخالفتی با خانم گوگوش ندارم، ولی نمیتونم تصور کنم که استاد شجریان از مرز خود پا فرا بگذارد و آهنگ « ابرو بمن کج نکن » خانم گوگوش را بخواند. بخاطر اینکه به خانم گوگوش و سبک ایشان احترام قائل میباشد. و اگر نی داود در قید حیات می بود، بعید میدانم آهنگ این ترانه را برای خانم گوگوش بنا بر سبک ایشان میساخت. خانم ملوک ضرابی و قمرالملوک وزیری که از خوانندگان این ترانه میباشند، نیز مانند خانم گوگوش دارای سبک خواص خود میباشند که سعی در حفظ آن داشته اند. وقتی به تاریخ ترانه « ناله مرغ سحر » بپردازیم، متوجه شرایط تاریخی خواهیم بود که کاملا متفاوت از فضایی است که خانم گوگوش این ترانه را در آن اجرا میکند. هنرمند فقید فرهاد مهراد نیز این ترانه را اجرا کرد، ولی انصافا اجرای ایشان کجا و اجرای خانم گوگوش کجا؟ تنها چیزی که من من با دیدن و شنیدن به ذهنم خطور کرد این بود که، وقتی آب سربالا بره …………

  • عروس مرگ

    بله بد نبود فاجعه بود افتضاح و سخيف بود

  • مهران

    اینهمه خانم گوگوش رو قضاوت نکنین قضیه همون جکه که از یکی پرسیدن چرا ماشین آتش نشانی قرمزه؟ گفت اگه تو کـون تو هم اینقد شلنگ بکنن قرمز میشی!

    اینهمه آدم متملق ریختن دوربرش هی میدن زیرش؛ خو این طفلکی هم هوا برش داشته و باورش شده دیگه