پرچم «شیر و خورشید» نمایش«عادی نبودن» اوضاع در ایران

در زمان مسابقۀ تیم‌های ملی فوتبال لهستان و شوروی (۴ ژوئیه ۱۹۸۲) در جام جهانیِ اسپانیا بیش از شش ماه از اعلام حکومت نظامی در لهستان می‌گذشت.

رژیم کمونیست در پی سرکوب اعتصابات سراسری برآمده و حدود هزار نفر را به زندان انداخته بود. وقتی سرود ملی شوروی پخش شد، ناگهان گروهی از مهاجران لهستانیِ حاضر در استادیوم پرچم سفید و قرمزرنگِ بزرگِ «جنبش همبستگی» را برافراشتند.

میلیون‌ها بینندۀ تلویزیونی در سراسر دنیا ناظر این صحنۀ خیره‌کننده بودند اما تلویزیون دولتی لهستان، که نگران هرگونه ابراز مخالفت در استادیوم بود و عامدانه بازی‌‌ها‌ را با دو دقیقه تأخیر پخش می‌کرد، نماهای حاویِ پرچم جنبش همبستگی را حذف کرد و به جای آن تصاویر پیشتر ضبط‌شده‌ای از سکوهای تماشاچیان در بازیِ کاملاً متفاوت دیگری را نشان داد!

پلیس اسپانیا نیز در پی فشار سفیر و تلویزیون شوروی مداخله کرد و در نتیجه تا نیمۀ دومِ بازی همۀ پرچم‌های «همبستگی» ضبط و از استادیوم خارج شده بود.

با وجود این، دیگر تماشاچیانِ حاضر در استادیوم به حمایت از معترضان لهستانی برخاستند و شعار دادند: «همبستگی! لهستان!»

بازی با نتیجۀ مساویِ بدون گل پایان یافت و لهستان به مرحلۀ بعد صعود کرد و سرانجام به رتبۀ سوم دست یافت.

اما مهم‌تر از هر چیز، این بود که تلاش حکومت لهستان برای «نرمالیزاسیون» شکست خورد و میلیون‌ها نفر در خارج از این کشور دریافتند که اوضاع در لهستان «عادی» نیست.

لخ والسا نیز بعدها از این اتفاق به‌ عنوان یکی از لحظات مهم برای جنبش همبستگی یاد کرد.

Erfan Sabeti