ماجرای برنامه فیتیله، فیتیله پیچم کرد

n00001362-b

چند روز پیش در برنامه تلویزیونی فیتیله که مخصوص بچه‌هاست، اتفاقی افتاده که واقعاً باورنکردنی است. در داستانی مضحک، بچه تُرک فرق مسواک و فرچه توالت را نمی‌فهمد. فرچه را به جای مسواک استفاده می‌کند و دهانش بوی گند می‌دهد. پس از انتشار این قسمت از برنامه به غایت توهین‌آمیز، در بسیاری از شهرهای تُرک‌نشین تظاهرات اعتراضی گسترده‌ای صورت گرفت.

هر چه به فیلم نگاه می‌کنم بیشتر سردرگم می‌شوم. سه نفر آدم عاقل و بالغ و پُرسابقه در این فیلم بازی می‌کنند. سناریونویس و فیلمبردار و کارگردان و حراست و دهها شخص هنری و فنی و اداری درگیر ساخت چنین فیلم هائی هستند. زمان فیلم کوتاه نیست. دیالوگ‌ها هم فی‌البداهه نیست. همه چیز از قبل نوشته و تمرین شده است. آنوقت در چنین سازمان عریض و طویل، حتی یک نفر آدم اندکی فهمیده هم پیدا نشده که سریع خود را به وسط معرکه برساند و پریز برق را بکشد و بگوید این همه حماقت و لمپنیسم و بی‌مایگی چیست که دارید روی آنتن می‌فرستید؟

حضور همزمان این همه آدم بی‌مایه در صدا و سیما به چه معنی است؟ یعنی موفق شده‌اند به کلی ریشه عقلانیت را در این بنگاه تبلیغاتی بخشکانند؟ یعنی چند روز دیگر شاهد پخش فحش خواهر و مادر هم در برنامه‌های کودک خواهیم بود؟

اگر اینطور نیست، یعنی تفکر ضدتُرک، چنین کاری را تعمداً مرتکب شده است؟ و یا شاید این امر به قدری نهادینه است که بسیاری ذات خود را ناخودآگاه لُو داده‌اند؟ این اتفاق وقتی در رسانه سراسری کشور صورت می گیرد که می دانیم احتی نژادپرست ها و مهاجر ستیزها هم کمی عاقلانه رفتار می کنند. کارگزاران این برنامه چطور توانستند خودشان را مجاب سازند که چنین آشکارا، اهداف نژادپرستانه خود را به نمایش بگذارند؟

راستش این فیتیله من را حسابی فیتیله‌پیچ کرده است. موضوع هر چه هست، چرائی آن از تحلیل من خارج است. شاید فرهنگ لات منشی مدتی است که پیروز شده و ما هنوز دنبال بارقه‌های عاقلانه در این نهاد پرهزینه می‌گردیم. برای چنین فتیله‌پیچ شدنی خودم را سرزنش نمی‌کنم. بسیاری از واقعیت‌ها در این کشور از مرز افسانه هم رد شده‌اند. کلی باید آنها را رقیق کرد تا باورپذیر جلوه کنند.

نهالستان

More from محمد بابایی

آخه اون یه دختره

چند سال پیش که تهران در اوج سرما با کمبود گاز مواجه...
بیشتر بخوان
  • جناب بابایی گرامی. دوست دارم شما در مورد این نوشته هم نظر بدهید:

    https://www.facebook.com/Y.Moshirfar/posts/1100043930035940

    • alireza

      عالی بود متنتون

      آن زمان که اعتراض به کاریکاتور، بی جنبگی و بی ظرفیتی معنی شد، آن زمان که فرار از حاشیه و پناه بردن به بازار تهران و مشاغل کلیدی اقتصادی به کل تفکر برابری خواهانه تعمیم داده شد، آن زمان که هر گونه درخواستی «تجزیه طلبی» نام گرفت، فقط سه سال طول کشید تا این بار «حاشیه» در 88 بایستد و نظاره کند و حاشیه به درستی دریافته بود که «جنبش مدنی» و «جامعه برابر» بدون دخالت وی، هیچ راهی ندارد.

      • محمد بابایی

        ممنون یاور عزیز، متنی خواندنی و پر از نکته بود. ممنون که من را برای خواندن آن دعوت کردی

  • Gadfly

    بعضی از ترک ها اعتماد بنفس ندارن. چرا نادانستنی یک مثلن کودک ترک زبان باید چنین “برخوردن” دسته جمعی را برانگیزاند!
    اگر همین مثلن کودک، عین همین جملات رو به عربی، لری، آبادانی و یا گیلکی بیان کرده بود شاهد چنین واکنشی از این اقوام بودیم؟

    دوست ترکم می گوید که توهین واقعی به ترک ها، همین اعتراض *** بود.

  • ali

    موندم چی بگم چند بار نوشتم پاکش کردم فقط میخوام بگم بعد از 35 سال دارن به توهین آمیز بودن این برنامه اعتراض میکنن اونم یه برنامه طنز در حالی یا متوجه توهین های مکرر مسولین نمیشن یا که برنامه های صدا و سیما را توهین امیز نمیدونن من شخصا سالهاست تلوزیون ایران را تحریم کردم چون تمام برنامه هاش توهین امیزه ان وقت بین این همه ماجرا مثلا( این که احمدی نژاد در پاسخ به گزارشگر خارجی که پرسید چرا میریزید ماهواره های مردم را جمع میکنید گفت مردم خودشون میخوان ) گیر کردیم به فیتیله
    با عرض معذرت برام نه قومیت مهمه نه چیزی همه انسانیم اما جمع کنید بساط مسخره بازیتون را……….

  • محمد

    من کاری به عملکرد تلویزیون ندارم ولی این نوشته شما کاملا در جهت تقویت همون تفکر، چه نژاد پرستی چه جدایی! راستش من خودم آذری هستم و این رو دیدم ، همسرم هم فارس و بعد این ماجرا گفت اصلن به این که طرف به که ترک هست توجه ای نکردم، بچه ما هم هیچ توجه ای به این موضوع نداشت! جز این رسانه ها که دنبال نشون دادن فاجعه هستند، خود سازنندگان هم ظاهرا آذری زبون هستند! حتی وقتی این دیالوگ ها رد و بدل میشه اینها به فارسی سلیس حرف می زنن، به نظرم این تفکر نژاد پرستانه بیشتر در واکنش به این موضوع از امثال این برنامه ها بیشتر نمود داره!

  • john

    وقتی به تلاش چندین ساله فیتیله ها فکر میکنم دلم میگیره آخه این سه نفر سالهاست برای شادی بچه ها تلاش میکنن هیچوقت کسی ازشون تشکر نکرد اون زمان که یه دختر هشت ساله بهشون نامه نوشت و برای نجات پدرش از قصاص کمک خواست هیچکس نفهمید که اونا تا گرگان رفتن و اون پدر رو نجات دادن یا اون روزی که در حمایت از بچه های کار شیشه های ماشینهارو پاک کردن هیچکس ندید چون همه غرق فیلمهای ماهواره ای بودن حالا چطور شده همه علیه اونا به پا خواستن به خاطر یه اشتباه یه سوتفاهم چشماشون روی تمام خوبیها و تلاشها میبندن و اونهارو که دل پاکی دارن مواخذه میکنن افسوس و هزاران افسوس که ملت ما افراد گربه صفت زیاد دارد که منتظر چنگ انداختن هستن آنهنگام که فیتیله ها به دیدن بچه های بیمار یا بد سرپرست میرفتن شما کجا بودید؟اونوقتیکه در راه تحقق آرزوهای کوچیک و بززگ بچه ها تلاش میکردن و قدم خیر برمیداشتن شما کجا بودید؟واقعا دلم براشون میسوزه که مردم چه خوب جواب زحمتاشون رو که برای بچه ها کشیدن دادن…

  • فواد

    فقط جوک گفتی خبری نبوده بابا شولوغش کردید جو میدی شر و ورم ننویسید دربارشون قضاوت میکنید هیچی رو تشخیص نمیدی داستان سرایی میکنی کدوم تو هین و نزاد پرستی

  • کاوه

    یک هفته پیش در شهر ارومیه، یکی از کردها با لباس کردی وارد ورزشگاه شد تا بازی والیبال را ببیند. پانتورکها با توهین و فحاشی بیرونش کردند. به این جرم که لباس کردی پوشیده بود! نژادپرستی به این می‌گویند نه یک برنامه طنز!
    در تمامی بازی‌های تیم فوتبال تراکتور سازی تبریز،پانتورک‌ها فریاد فارس سگ و فحش به کرد و ارمنی سر می‌دهند. نژادپرستی یعنی این.
    سایت شما هم برای این معرکه‌گیری‌ها نیست. اگر قرار است همسو با العربیه و بی بی سی در پی تجزیه ایران باشید، بفرمایید ما آنلایکتان کنیم.

  • ليلا

    شما حق داريد فيتيله پيچ شويد.چون از تيترى كه انتخاب كرده ايد،درست مثل آن ها رفتار ميكنيد.دوست عزيز انتظار داشتم به جاى اين مطلب ميخواندم كه نگران فرهنگ و شيوه ى آموزشى كه تلويزيون براى بچه ها انتخاب كرده اعتراض ميكنيد.آيا تا كنون به دوبله ى انيميشن ها دقت كرده ايد؟متوجه شده ايد از چه واژه هايى استفاده ميكنند؟آيا نگران اين نيستيد كه فرزندتان با اين برنامه هاى سخيف چگونه رشد ميكند؟بله اشتباه كرده اند كه از لهجه ى تركى استفاده كرده اند كه البته بر اساس يك جوك تركى بوده اما آيا اين مهم تر است يا شيوه ى آموزش كودكتان؟چرا آذرى ها به جاى اين كه وقتشان را هر چند وقت يكبار به بهانه ى اعتراض به توهين به شخصيتشان هدر بدهند،با اين همه انسان فرهيخته كه در آن منطقه وجود دارد ،به خيابان نميايند كه به بى فرهنگى و تبليغ آن اعتراض كنند؟فقط ميتوانم بگويم اين بيسوادى و سطحى انگارى حقمان است.

  • من این ویدیو را دیدم و مطلقا این موضوع ربطی به زبان ترکی نداشت. هر طور ربط دادن این موضوع به مسئله ترک و ترکی اگر از ناآگاهی نباشد برای سو استفاده و نفرت پراکنی قومی است.

    دو نفر در یک هتل با هم دیالوگی با واژگان ترکی داشتند و جالب آنکه آنکس که فرچه حمام به دهان برده بود فقط فارسی حرف می زد. اگر توهینی شده باشد این توهین متوجه فارس زبان ها است که البته هنوز جایی را آتش نزدند و به کسی فحاشی نکردند.

  • سالی چند بار اراذل پان ترکیست رکیک ترین فحاشی ها را در استادیوم فوتبالی که با پول همان پارسی زبانها ساخته شده حواله جمیع ملت می کنند که برخی ویدیوهایش روی یوتیوب موجود است و صدا از جایی در نمی آید ولی اگر یک نفر یکجا فرچه حمام به دهان ببرد چون ترکی حرف میزده پس لابد این توهین به گله ی پان ترکها در آذربایجان و علیوفستان است.

    • رضا

      نابغه شما از کجا فهمیدی پول مال فارساست؟؟

  • بانو

    راه دور چرا ، همینجا هم بوی گند نژادپرستی و توهم بیمار گونه و خود بزرگ بینی را میتوان دید، انگار که برای اعتراض هم باید از اینها اجازه گرفت، دقت به ادبیاتی که در نظرها استفاده شده خود گویای این بخش نوشته است ” یا شاید این امر به قدری نهادینه است که بسیاری ذات خود را ناخودآگاه لُو داده‌اند؟ این اتفاق وقتی در رسانه سراسری کشور صورت می گیرد که می
    دانیم احتی نژادپرست ها و مهاجر ستیزها هم کمی عاقلانه رفتار می کنند. کارگزاران این برنامه چطور توانستند خودشان را مجاب سازند که چنین آشکارا، اهداف نژادپرستانه خود را به نمایش بگذارند؟
    راستش این فیتیله من را حسابی فیتیله‌پیچ کرده است. موضوع هر چه هست، چرائی آن از تحلیل من خارج است. شاید فرهنگ لات منشی مدتی است که پیروز شده و ما هنوز دنبال بارقه‌های عاقلانه در این نهاد پرهزینه می‌گردیم. برای چنین فتیله‌پیچ شدنی خودم را سرزنش نمی‌کنم. بسیاری از واقعیت‌ها در این کشور از مرز افسانه هم رد شده‌اند. کلی باید آنها را رقیق کرد تا باورپذیر جلوه کنند.”

  • حمید

    فقط می خوام بگم اگر سریال پایتخت بجای لهجه مازندرانی به آذری ساخته شده بود چی می شد. فدای ظرفیت و شوخطبعی مازندرانیها که قلب یه ملت رو شاد کردن و بهشون هم بر نخورد.تعریف نژادپرستی هم چیز دیگریست که ماجرای فتیله درش نمی گنجد.ظاهرا به عده ای برخورد مرتکبین عذرخواهی کردند افراد مورد مواخذه و تنبیه هم قرار گرفتند تمام.

    • شیرین

      کاملن موافقم با اینکه مازنی نیستم

    • Rajab Moosavi

      بر اساس کتاب اصول کمدی طنزپرداز نباید گروههای آسیب پذیر و محروم را سوژه خود قرار دهد. برای مثال وقتی در یک فیلم هالیوودی یک آمریکایی یا مثلا یک آلمانی تروریست نشان داده می شود کسی اعتراض نمی کند ولی وقتی یک عرب یا ایرانی همانطور نشان داده می شود عربها یا ما ایرانیها شاکی می شویم، چون شایعه هایی در این باره وجود دارد و از قبل متهم به تروریست بودن هستیم.

  • دوستان مفهوم آزادی بیان و جنبه را مغلطه نکنید.

    مثلا میتوان با یک فرد معلول به خاطر معلولیتش شوخی کرد؟ ایا روزنامه ای در آمریکا هست که با باراک اوباما به خاطر سیاست هایش، عقایدش یا نظراتش شوخی نکند، کاریکاتور نکشد و نقدش نکند و همزمان آیا همان روزنامه در هیچ جایی می تواند با اوباما به خاطر «رنگ پوستش» شوخی کند؟ این ظرفیت نیست، این تصور مغلطه آمیز شما از “جنبه” است.

    جنبه زمانی است که واکنش من در برابر نقد افکارم بالاتر برود و نه در مورد مسایلی که به هیچ عنوان نمی توانستم در انتخابشان نقش داشته باشم.

    میخواهم شما را به یک مقاله جامع و بسیار خواندنی از آرش دکلان دعوت کنم:

    http://www.radiozamaneh.com/35804

    • اصغر

      باهات موافقم با نقطه ضعف یه نفر نباید شوخی کرد!

  • رضا

    متن جالبی بود. سپاس از توجه به نکات ریزی که اشاره کردید….