شرم بد و شرم خوب

guilt

شرم بد می خواهد ثابت کند که « من آدم ذاتا عوضی هستم و کلا مشکل دارم و لیاقت عشق و محبت دیگران را ندارم» در مقابل، شرم خوبی نیز وجود دارد که افراد را وا می دارد رفتار مغایر با مرام و تربیت جامعه را تصحیح کنند.

دکتر Dr. Brené Brown معتقد است مرز بین دو نوع شرمی که از آن حرف زده شد خیلی مشخص نیست و آدمها به سرعت می توانند نوع احساس شان تغییر کند. به همین خاطر او جای شرم خوب را با کلمه گناه عوض کرده است. وی معتقد است احساس گناه یک واکنش مثبت است و فرد را وا می دارد که به دنبال یافتن راه حل یا کنترل رفتارش برود.

  شرم بد

برای روز عید، مهرداد به فروشگاه شلوغ و بزرگی می رود و در حین خرید متوجه یک روکش صندلی ماشین می شود که هدیه خوبی برای پدرش خواهد بود. جعبه باز شده فوق که قیمتش 60 هزارتومان بود در کنار یک جعبه خالی 10 هزارتومانی قرار دارد. مهرداد وسیله مورد نظر را درون جعبه می گذارد و با پرداخت 10 هزار تومان به خانه می رود. مهرداد ولی در طی روز و در  مهمانی شب عید چون از رفتارش شرمنده است احساس بد خود را با فریاد روی پسرش و همسرش تلافی می کند. از ناراحتی و عذاب وجدان، به سیگاری که تازگی ترک کرده است پناه می برد. و  تنها جوابی که به ذهنش می رسد احساس ناتوانی و نادانی و بی شخصیت بودن خودش است.

شرم خوب یا گناه 

همان اتفاق بالا برای مهرداد می افتد ولی در برابر نگاه شاد پدرش دوام نمی اورد و احساس گناه باعث می شود که ماجرای جابجا کردن هدیه را تعریف می کند. پدرش   از او می خواهد که هدیه را به مغازه برگرداند و  و تفاوت قیمت هدیه را به موسسه خیریه بدهد. احساس  گناهی که مهرداد را به تصمیم درست واداشته است همان شرم سالمی است  که می تواند در زندگی و تعادل روانی و روحی مناسب باشد.

عبور از شرم

شرم و تصور منفی که افراد در وجود خود دارند آنها را به عزلت و گوشه نشینی وا می دارد. افراد شرمگین، احترام زیادی برای خودشان قائل نیستند و از عدم اعتماد به نفس رنج می برند. پنهان ساختن شرم، عکس العملی است که می تواند به مشکلات ریشه دار نظیر تشویش و افسردگی ختم شود.

شرم فقط در تنهایی، سکوت و تاریکی قادر به بقا است یکی از اصلی ترین راه های مقابله با تاثیر هر لحظه افزاینده شرم این است که دست یاری به سمت عزیزان یا متخصصین دراز کنیم. حرف زدن در باره احساسی که وجود دارد و  روبرو شدن با آن  بسیار سخت است ولی پذیرش آن و سهیم شدن مشکل فوق با دیگران از تنش روحی افراد شرمگین به شدت می کاهد و زمینه تعادل و سلامت روحی را مهیا می کند.

 

Guilt = Good, Shame = Bad by Robert Weiss

https://www.psychologytoday.com/blog/love-and-sex-in-the-digital-age/201401/guilt-good-shame-bad

image source

https://scenacriminis.files.wordpress.com/2014/04/guilt.jpg

More from ماهان طباطبایی

اگر الکل می نوشید خیلی کم بنوشید – Mayo Clinic

قبل از اینکه به این سئوال پاسخ داده شود که الکل چه...
بیشتر بخوان