رمان «توهم» اثر «ویکتور مارتینوویچ» در وهله اول به نظر می رسد در باره رابطه عاشقانه یک زن و مرد در درون جمهوری بلاروس است. اما در موازات آتش عشقی که در درون داستان، خوانندگان را مجذوب خود می سازد نویسنده سعی کرده است تاثیرات مسموم یک حکومت بد را ترسیم کند.
توهماتی که رژیم خودسر و بسیار مغرور در جامعه ایجاد کرده است از چنان قدرت تاثیرگذاری برخوردار است که شهروندان مملکت قادر به تفکیک بین تبلیغات دولتی و حقیقت نیستند.
قصه « توهم » به ظاهر عاشقانه است ولی نویسنده ضمن تعقیب ماجرای عاطفی یک زن و مرد به افکار ترسناک و نگران کننده ایی اشاره می کند که مدام در جامعه نشر می یابد. نظرات و اطلاعات بی ریشه و سراسر دروغی که از بس همه جا تکرار می شود قدرت تشخیص مردم را مختل می کند.
قصه « توهم»، ماجرایش جالب می شود وقتی که دولت بلاروس، که به شکل فوقالعادهای از حمایت مردمی دم میزند، به جمعآوری کتاب مبادرت می ورزد تا به مردم فرصت خوانده شدن رمان را ندهد.
حکومت درون قصه به خاطر اعمال غیرمتعادلش تلخ و منزوی گشته است. ولی چون همه نیرویش را در ایجاد ترس و وحشت و تبلیغ اطلاعات به کار می برد قادر گشته است مرز بین دروغ و واقعیت را متوهم سازد.
توهماتی که رژیم دیکتاتوری در جامعه ایجاد کرده است از چنان قدرت تاثیرگذاری برخوردار است که شهروندان مملکت قادر به تفکیک بین اوهامات بمباردمان شده و حقیقت نیستند. آنها نمیتوانند تشخیص دهند که کدام یک از افکار ترسناک و نگران کننده، ساخته ذهن خودشان است و کدام آن ساخته و پرداخته حکومت است.
رمان «پارانویا» تصویری صمیمی و حقیقی ازشخصیتهای ساکن در دیکتاتوری می دهد که در فضای سوظن و ترس، حتی قضاوت خود را نیز به زیر سوال میبرند.
نویسنده قصه سعی می کند توضیح دهد که بقای یک رژیم دیکتاتوری، در داشتن پلیس امنیتی خشن نیست بلکه در داشتن شهروندانی است که استقلال شخصیتی شان دستخوش توهم شده است.
این قصه قبل از اینکه در باره شگردها و نیرنگ های یک حکومت خودکامه باشد یک نوع ابراز نگرانی است از تاثیر این حکومت ها بر روحیه و تشخیص مردم…
Natalia Leshchenko، Belarus: love and paranoia، Open Democracy
http://www.opendemocracy.net/natalia-leshchenko/belarus-love-and-paranoia
Victor Martinovich -Paranoia
در این آدرس، رمان «پارانویا» با «مزرعه حیوانات» جرج اورول مقایسه شده است
http://market.poff.ee/est/bookstofilms/paranoia
image source