روانشناس هاروارد: بشر پیشرفت را انکار می کند

Illustration by Pablo Blasberg

با هر آمار و مقیاسی که بنگریم جنایت، فقر و امراض در سیاره زمین کمتر شده است ولی حس عمومی در دنیا این است که اوضاع بهتر نشده است.

محقق هاروارد «دانیل گیلبرت» معتقد است بشر در حین قضاوت نسبت به شرایط جدید، مدام تعریف خودش از بدی ها را تغییر می دهد.

در یکی از تحقیقات به شرکت کنندگان گفتند بر روی صفحه مانیتور دنبال نقطه های آبی رنگ باشند. محققین مدام از مقدار نقطه های آبی رنگ کاستند ولی ناظرین همچنان همان مقدار نقطه ابی می دیدند. آنها در نبود نقاط آبی رنگ، نقطه های بنفش یا رنگ های نزدیک به آن را به حساب رنگ آبی می گذاشتند.

به نظر این روانشناس، بشر به نوعی  از قضاوتِ رواج یافته، عادت می کند و تغییرات و پیشرفت را نه تنها نمی بیند بلکه با حساس تر نشان دادن قضاوت خود، هر نوع کمرنگ تری از مشکل را در حد مشکل قدیمی، بزرگ جلوه می دهد.

قضات بشر متکی است به موقعیت و شرایط قدیمی تر و به آن دست نمی زند چون می ترسد با پذیرش بهتر شدن اوضاع، شانس بازگشت اوضاع بدترِ را فراهم کند. به عبارت دیگر می ترسد با تائید بهتر شدن اوضاع که البته هنوز بی عیب نیست، بر وجود آسیب ها و مشکلات بشر تاکید ورزد.

وقتی مشکلات کمتر می شود ذهن انسان به دنبال یافتن مشکلات جدید است و برای همین با دقت بیشتری به اطراف و جهان می نگرد و طبیعی است که یافتن مشکلات، زیاد سخت نخواهد بود. مهم ولی این است که در این مسیر ذهنی، بشربه انکار وضعیت بهتر شده و پیشرفت می رسد.

آدم ها، منتقدِ سخت تر و بی مهاباتری شده اند و مجدانه سعی می کنند آسیب ها و بی عدالتی ها را با موشکافی بیشتری پیدا کنند. این تلاش اگر مواظب نباشند، خواسته یا ناخواسته آنها را به قضاوت مبنی بر بهتر نشدن دنیا، سوق می دهد.

انسانها وقتی یک مشکل اساسی در زندگی اجتماعات را کاهش می دهند به تعریف جزئی تر همان مشکل نیز واقف می گردند و بهتر و بیشتر از قبل آن را می بینند.

مثال خیلی ساده اش، ماشین یا موتور یا وسیله ایی است که می خریم. ولی به مجرد داشتن آن، بیشتر از هر وقت دیگر نمونه مشابهش را در اطراف مان می بینیم. اتفاقی که قبلا محسوس نبود.

 

We solved the problem! Now let’s unsolve it.

Why the World Is Still Getting Better—and That’s Likely to Continue

Ten Ways the World Is Getting Better

 Prevalence-induced concept

 

More from ترجمه‌ی محمد رادفر

آمار خودارضایی امریکایی ها

بسیاری از حقایق رفتاری انسان ها به دلایل بسیار پیچیده نسل اندر...
بیشتر بخوان