چرا بشر موجود اخلاقی است

چرا بشر از دوران بسیار باستانی که نه قدرت بیان داشت و نه محلی ثابت برای سکونت و تقریبا هیچ قانونی جز غریزه راهنمایش نبود، در عمل، رفتارش اخلاقی بود؟

پروفسور دانشکده مردم شناسی میشیگان Webb Keane در کتاب « زندگی اخلاقی» با تکیه بر آخرین بررسی های کلینیکی نشان داد که  بشر اولیه بر خلاف سایر پستانداران، این قدرت ذهنی را دشت که خودش را جای دیگران بگذارد.

Webb Keane به تهیه غذا توسط انسان اولیه اشاره می کند و اینکه انسان با راهکار و ترفندی که ایجاد کرد توانست به مواد غذایی بیشتری بر اساس همکاری با انسان دیگر دست یابد.

مثلا در مورد چیدن میوه های رسیده از بالای درخت، فقط انسان است که به خاطر منافع مشترک با یک نفر دیگر، آن را عملی می سازد تا به میوه های بیشتر دست یابد. حیوانات دیگر با بالا رفتن از درخت، در معرض دیده شدن توسط حیوانات درنده نظیر ببر قرار می گرفتند و در تجربه به این تصمیم رسیدند که آن کار را نکنند.

اما انسانها به یاری قابلیتی که آن را «وسایل قابل دسترس affordance » می نامد به این راه حل رسیدند که یکی کشیک بدهد و مواظب باشد و دیگری به میوه های رسیده و مقوی تر دست یابد و بعد شریک شوند.

وقتی دو نفر در دوران باستانی و ماقبل تمدن و اخلاق، تصمیم گرفتند میوه های یک درخت را به کمک همدیگر ( یکی با نگهبانی و دیگری با بالا رفتن از درخت) بچینند متوجه شدند که بعد از رسیدن به مقصود، باید یک اخلاق با مقیاس بیافرینند که سود ایجاد شده را بین خود تقسیم کنند.

پروفسور Webb Keane معتقد است در شروع همکاری و ایجاد اخلاق اولیه، ما حتی قادر به تکلم هم نبودیم و قرار و مداری جز نفع دو نفره و گروهی در بین نبود. او می افزاید در مسیر دهها هزار ساله تحول مداوم، یاد گرفتیم که « من» شخصی خود را جای دیگران بگذاریم و بر اساس آن، تصمیمات مان را محاسبه کنیم.

هر فرد اگر قادر باشد برای رسیدن به یک هدف، به دیگری کمک کند و دیگری هم با عمل خویش در ایجاد سود و یا نزدیک شدن به هدف، کمک نماید رابطه شان affordance می شود.

به عبارت ساده تر، موقع تقسیم غذای جمع شده، من که ریسک کردم و بالای درخت رفتم بیشتر باید بردارم یا  دیگری که برای  کشیک و شناسایی خطر حمله سایر حیوانات، خود را  از دسترسی به میوه، بی نصیب ساخته بود؟

به همین خاطر Webb Keane معتقد است بشر معاصر می تواند  نه تنها از نگاه فرد دیگر دنیا را ببیند بلکه بر اساس قابل دسترس بودن فرهنگ های مختلف و زندگی های مختلف، خود را به جای انواع بیشتری از افراد بگذارد و  ضررها و سودهای شان آنها را نیز در نظر بگیرد. توانایی که اصول اخلاقی همه جانبه تری برایش ایجاد خواهد کرد.

WHERE DO MORALS COME FROM? PHILIP GORSKI
More from ماهان طباطبایی

یوتیوپ و اشاعه مرام های جهانی

دنیای انسانی به کمک تکنولوژی ارتباطات، قادر به ثبت رفتارهای ناپسند عمومی...
بیشتر بخوان
  • Farzin Akbari

    تو جامعه امرئزی چجوری میشه خودمون جای دیگران بزاریم و سود وضررهاشو محاسبه کنیم و اخلاقی تر عمل کنیم؟