سیستم ِدفاع از روحیه خود

ck-art

ایده « سیستم دفاع از روحیه خود» با فروید شروع شده است ولی این روزها لازم نیست معتقد به نظرات روانکاوانه او باشیم چون مثل روز روشن است که ما مدام مشغول حمایت از خودمان از طریق گول زدن به خودمان هستیم.

لیست انواع کلک های که برای دفاع از تعادل روحی و روانی مان می زنیم گاهی به 18 نوع هم می رسد. ولی اجازه دهید ضمن عبور سریع از چند نمونه خیلی آشکار و عمومی، بعضی از واکنش های فریبنده که همه ما گاهی به آنها متوسل می شویم را مروری داشته باشیم.

شگردهای که به کار می بریم تا هویت و شخصیت خودمان را محافظت کنیم فقط یک نوع عکس العمل ناخودآگاه نیست که ما را از امیال غریزی مان پرهیز دهد. ما با فریفتن خودمان در لحظات سخت و ناخوشایند، راهی می یابیم که « تشویش» و دلهره، دست از سرما بردارند. ما با این کلک ها که به خودمان می زنیم تلاش می کنیم  ضعف های خودمان را نادیده بگیریم و آنها را دور کنیم.

انکار – Denial

یکی از کلک های خیلی آشکار و عمومی « انکار» است. با این وسیله دفاعی، خیلی راحت ولی با سماجت تمام به خودمان می قبولانیم که مثلا سیگاری نیستیم چون: « فقط وقتی توی جمع هستم سیگار می کشم یا فقط وقتی مشروب می خورم هوس سیگار می کنم»

ما آدم های احمقی نیستیم که بتوانیم به آسانی گول بخوریم ولی وقتی عادت ها و رفتار مخرب دمار از روزگار ما درمی آورد به انکار پناه می بریم چون نمی خواهیم با قبول ضعف ها و مشکلات، پرچم شکست را به دست بگیریم. ما مشکلات را انکار می کنیم.

خود را به فراموشی زدن –  Repression

خود را به فراموشی زدن یک دفاع زیرکانه دیگر « سیستم دفاع از روحیه خود» است. وقتی که بدانیم در عملی که انجام شده است مقصر بوده ایم مثلا در یک تصادف رانندگی به دیگران آسیب زیاد رسانده ایم. تاثیر شدید این حادثه ما را وا می دارد که مدام سعی می کنیم آن را به یاد نیاوریم.

بچه شدن – Regression

پناه بردن به گذشته یا اگر خیلی صریح باشیم « بچه شدن»، واکنشی است که در لحظات پر تنش از خود بروز می دهیم. مشکل این نوع خودگول زدن این است که ناخواسته حس بچگانه در ما زیاد می شود و امکان رفتار غیرمسئولانه در ما را تشدید می کند. مثال بارز آن خشم در حین رانندگی است و رفتار غیرمحطاطانه و بچگانه ای است که  گاهی در حین رانندگی نصیب ما می شود

به رفتار کودکانه پناه بردن می تواند یک واکنش مفید و مثبت هم باشد وقتی بزرگسالی مصادف است با مسئولیت و دروغ و کلک های که به دیگران می زنیم تا قادر به تامین هزینه های زندگی باشیم. دوره کودکی با خود معصومیت، بی خیالی و امنیت نیز ایجاد می کند.

جابجایی و جانشینی احساسات – Displacement

این واکنش احساسی وقتی صورت می گیرد که ما قادر به رویارویی با مشکل اصلی نیستیم. رئیس ما در طی هفته با ما خصومت آمیز و توهین کننده رفتار کرده است. ولی برای پاسخ به اذیتی که شده ایم جانشینی می یابیم که از ما قوی تر نیست. به قول معروف « به گربه لگد می زنیم» یا به عبارت دقیق تر به فرزندان ، همسرمان یا یک دوست صمیمی، پرخاش می کنیم.

 

The Essential Guide to Defense Mechanisms – Susan Krauss Whitbourne Ph.D.

https://www.psychologytoday.com/blog/fulfillment-any-age/201110/the-essential-guide-defense-mechanisms?collection=1073891

More from سعید داورپناه

پورنوگرافی، خودارضایی و اعتیاد جنسی

پورنوگرافی شرایط ایجاد ارگاسم را بسیار آسان می کند. بعضی افراد پس...
بیشتر بخوان