نگرانی های تک تک شما منطقی است از اینکه سوریه ممکن است در تسلط یک گروه خشن و افراطی دیگر قرار بگیرد ولی یادمان نرود که خاورمیانه همیشه اینطور نبوده است. همین دمشق و بیروت و بغداد و تهران برای خودشان دنیای کاملا متفاوتی بودند.
به نظر محدود و خوشبینانه من، مردم بحرانزده خاورمیانه با جان و دل پی برده اند که راه صلح و بهروزی از طریق خشونت و انتقام به دست نخواهد آمد. بر اساس شواهدی که در عربستان و کشورهای عربی دیگر می شود سراغ گرفت امیدواری خیلی غیرواقعی نیست.
ضمن اینکه قرار نیست سرزمین های استبداد زده منطقه بلافاصله تبدیل به بهترین جوامع مدنی شوند. زمان خواهد برد و به مرور از رفتار مطلق گرایانه و سیاه و سفید دیدن زندگی فاصله خواهند گرفت.
این نگاه امیدوارانه به خاورمیانه قطعا تنها نظر نیست و هزاران دلیل هنوز وجود دارد که منطقه دوباره به خشونت و استبداد مخوف برگردد.
