کارلو روولی یکی از معروفترین متفکرین فیزیک نظری: سفر در زمان، کار هر روزه بشر است

Carlo Rovelli. Photograph: Roberto Serra/Iguan

کارلو روولی کتاب هایش به بیش از ۴۰ زبان دنیا ترجمه شده است و تجدید چاپ شان به بالاتر از یک میلیون نسخه رسیده است. آن هم کتابهایی که در باره پیچیده ترین پدیده ها نظیر فضا و زمان هستند. توجه شما را به بخشی از جواب هایی که به سوال خوانندگان مجله «اوبزرور» داده است جلب می کنیم:

حتی اگر در آینده، اکثر مردم به درک کاملی از فیزیک کوانتوم یا نظریه نسبیت انیشتین برسند آیا ما انسانها به خاطر محدودیت های فیزیکی و غریزی مان، قادر خواهیم بود که به درک کاملی از فضا و زمان آنطوری که هستند برسیم؟

بله. به نظر من ایده هایی که در شروع بر ضد فهم و درک ما هستند پس از مدتی خودشان تبدیل به حس و درک بشری می شوند. تصور اینکه زمین گرد است و دور خودش می چرخد برای ذهن بشر قدیم، قابل درک نبود.

حتماً یک روز هم وقتی فضانوردان ما بعد از سفر با سفینه های بسیار سریع به زمین برگشتند و دیدند که فرزندان شان از آنها پیرتر هستند می توانیم تعریف واقعی تری از سیال بودن زمان داشته باشیم. اتفاقی که برای خیلی ها، در حال حاضر قابل هضم نیست.

آیا مشغله مداوم تو در باره واقعیت اتم و ذرات ریزتر از اتم، به تو کمک می کند که از رفتار مربوط به « سیاست» در دنیای عجیب ما فاصله بگیری؟

من فکر نمی کنم دوره و زمانه ما عجیب تر از دوران قبل باشد. تا بوده جنایت و نسل کشی در بین بشر بوده… بشر همیشه برای ایجاد همکاری با بقیه انسانها مشکل داشته است. در این دنیای پر از جنایت تنها چیزی که تغییر می کند پیروزی کوتاه مدت بعضی ها بر دیگران است. به همین خاطر مشغول این نوع تحقیقات نظری بودن، باعث نشده است از بابت رنجی که بشر برای همدیگر ایجاد می کند غافل باشم.

وقتی که در یکی از کتاب هایت می نویسی که «زمان، یک برداشت تقریبی است ناشی از چشم انداز و تعریفی که ما از آن داریم» چطور می توانی توقع آمدن اتوبوس در سر وقت تعیین شده برای سوار شدن را داشته باشی؟ 

بله که می توانم. وقتی که مثلاً بدانیم آنطرف کره زمین، عملاً مردم استرالیا در حالت سر و ته با ما زندگی می کنند آیا منجر به این می شود که فرق بین  کف و سقف اتاق را از دست بدهیم؟

تقریبی بودن یک پدیده یا یک تعریف از ارزش جهانشمول آن نمی کاهد. وقتی اذعان می کنیم یک پدیده را تقریباً می شناسیم یعنی اینکه به محدودیت هایش واقف هستیم، پس شناخت بیشتری نسبت به آن پدیده داریم.

وقتی که انیشتین به یکی از همکارانش گفت نباید برای فوت همسرت ناراحت شوی چون او در یک زمان موازی دیگر همچنان زنده است من خیلی ناراحت شدم بابت این مثال … و فکر کردم پس ما آدم های عامی که تنها تشخیص و درک ما از زمان، همین گذر زمان دوره ای خودمان است از درک جهان واقعی محروم هستیم؟

نه شما درک نادرستی از جهان و زمان ندارید. منظور انیشتین هم این نبود که عزیزان ما که فوت کرده اند هنوز زنده اند. دلیل عدم درک ما از زمان های مختلف در دنیاهای متعدد به خاطر قدرت فهم ما از دنیا در یک زمان مشخص و قابل تشخیص خودمان است. همین دنیا که گذر زمان را حس می کنیم. اما ما انسانها قابلیت تخیل و فکر انتزاعی داریم و همه ما می توانیم  وجود چندین جهان همزمان را حدس بزنیم یا تصور کنیم.

می گویند عاشقِ ظرف شستن، هستی

اولین و مهم ترین دلیلم این بود که برعکس زندگی که همه چیز آرام و مرتب و زیبا شروع می شود و بعد به انواع نامهربانی ها و بدی ها ختم می گردد، ظرف شستن مسیری برعکس دارد. شما با یک آشوب  نامرتب و ناخوشایند روبرو می شوید ولی در ادامه کار تبدیل به تمیزی و زیبایی و تازگی می شود.

دلیل دوم هم این بود که در دوران دانشجویی، هیچکس رغبتی به ظرف شستن نشان نمی داد و علاقه من به این کار، کمک کرد که همه دانشجویان بخواهند با من همخانه شوند و حتی پول کمتری برای اجاره بپردازم و معمولاً در غذا و تنقلات شان هم با روی خوش، شریکم می کردند.

Carlo Rovelli: ‘Time travel is just what we do every day…

https://www.theguardian.com/science/2019/mar/31/carlo-rovelli-you-ask-the-questions-time-travel-is-just-what-we-do-every-day-theoretical-physics

More from ونداد زمانی

فروید و تئوری تمنای مرگ

فرهنگ غربی در قرن ۱۹ میلادی توانست برای اولین بار امیال و...
بیشتر بخوان