فروید و دو نوع تابو

فروید معتقد است دو نوع تابوی عمومی وجود دارند که بنیان اولیه تمدن بشری را شکل داده اند. به نظر او ممنوعیت « پدر کشی» و  ممنوع شدن «سکس با اعضای خانواده» جهش بزرگی برای رشد شعور انسانی بوده است.

فروید با تحقیقاتی که بر روی قبایل بومی استرالیا انجام داد پی برد افراد قبیله که معمولا یک خانواده بزرگ بودند به کمک ایجاد توتم که نوعی وسیله تشخیص و هویت یک قبیله نسبت به قبیله دیگر بود توانستند قبیله ها را از هم تفکیک کنند.

از آن به بعد اعضای یک قبیله – خانواده، که دارای یک توتم مشترک هستند نمی بایست با هم، سکس داشته باشند. فروید معتقد است وقتی اعضای اصلی خانواده به این سطح از درک رسیدند که  برخلاف حیوانات، با همدیگر در درون خانواده سکس نداشته باشند تمدن بشری شروع شد.

تابوی دومی که فروید آن را متعلق به همه جوامع بشری می داند تابوی « پدرکشی» است. بحث این تابو خیلی مفصل است ولی تقریبا اغلب تمدن ها آن را در خود دارند. از دید فروید، بشر به مرحله ایی رسید که دیگر لازم ندید برای افزایش بقا دست به « پدرکشی» بزند. از نظر فروید ممنوعیت پدر کشی زمینه ساز شکل گیری همه مذاهب بشری است.

پدرکشی از نظر فروید، انتقام پسران از پدر قصی القلب و قدرتمند در دوران انسان نخستین بود. پدری که پسرانش را از قبیله بیرون راند تا غذا و زنان را تصاحب کند. در افسانه ها و داستان های اسطوره ایی باستانی، پسران بر می گرگشتند و پدر را می کشتند و در یک جشن بزرگ، بدن پدرشان را می خوردند.

فروید می گوید اما احساس گناهی که فرزندان بشر قبایل اولیه از تابوی پدرکشی داشتند آنها را به تصور داشتن خدایان پدرگونه سوق داد. چون اکثر مذهب و خدایانی که بشر به آنها ایمان آورد تجسم پدری هستند هر فرد در زندگی دارد. 

فروید براین اساس بود که دو تابوی زنا با محارم و پدرکشی را پایه و اساس تمدن بشر ارزیابی می کند. ناگفته نماند که بخش بزرگی از روانشناسی اجتماعی فروید با انتقاد وسیع روبرو شده است.

اما بخشی از منتقدین می گویند نکته ماندگار در نگاه فروید این است که هرچه بشر به لحاظ اجتماعی و توسعه ابزار تولید، وضعیت زندگی اش کمی بهتر می شد از رفتارهای حیوانی و غریزی هم فاصله می گرفت. بشر این ممنوعیت ها و تابوها را با وضع قوانین اخلاقی و مذهبی  عملی می ساخت.

 

image source

Hindustan Times

 

 

More from ونداد زمانی

کوکاکولا و انسان

روزانه نزدیک به دو میلیارد کوکاکولا توسط مردم جهان نوشیده می‌شود؛ نوشابه‌ای...
بیشتر بخوان