به هم خوردنِ ساعت طبیعی بدن

Print

 

ما انسانها برای مدت های طولانی عادت داشتیم شبها کمترین تحرک را داشته باشیم و تقریبا درگوشه ای خود را پنهان می کردیم. تا هم استراحت کنیم و هم از حیوانات درنده در امان باشیم. اما دنیای مدرن، روشنایی، غذا، آسایش و کار را شبانه روزی کرده است.

بدن هر موجود زنده یک ساعت درونی مخصوص خودش را دارد که آن را بر اساس نیازش، تقسیم بندی ثابت کرده است. خفاش عصرها بیدار می شود تا بیشترین مقدار پشه در دسترسش باشد. باکتری ظهر ها دست از تکثیر بر می دارند و به نوعی خود را به خواب می زند چون ظهرها حتی در طی روزهای ابری، بالاترین مقدار اشعه اولترا ویولت وجود داردد.

این ساعت درونی در بین تمام موجودات زنده قدمتی بیش از 2 میلیارد سال دارد و به دورانی بر می گردد که به یکباره اتمسفر زمین تغییر حالت داد و سرشار از اکسیژن گشت.

ریتم زندگی در سیاره چرخان ما بر اساس 24 ساعت می گردد و حتما ساکنین آینده در مریخ یا کرات دیگر باید خود را با ساعت بیولوژیک آنجا تطبیق دهند.

متخصصین بهداشت و سلامت می دانند که به هم خوردن ساعت طبیعی بدن، باعث انواع اختلالات نظیر بیماری قلبی، مرض قند و سرطان می شود

پزشکان متخصص سرطان از 30 سال پیش می دانند که بهترین زمان برای شیمی درمانی، شب ها است. چون هم سیستم ایمنی ما در بهترین حالت قرار دارد و هم قدرت تحمل مواد شیمی درمانی در ما بیشتر است.

آمار نشان می دهد که بیشترین مقدار سکته در روزهای اول هر هفته به وقوع می پیوندد چون در اوقات تعطیلات، افراد معمولا ساعت درونی شان یا circadian system را به هم می زنند و قلب شان را خسته می کنند.

بر اساس تحقیقاتی که متخصصین  Chronobiology انجام داده اند بیشترین وقت سکته ساعت 8 تا 9 صبح است چون لخته شدن خون بیشتر از همه به خاطر افزایش  platelets در این ساعت از روز است.

ساعت بیولوژیک یا circadian system تنظیم کننده همه اعمال ریز و درشت موجودات است. اینکه چقدر و چگونه حرارت بدن در طی روز و شب افزایش می یابد  مثلا در انسان منجر به افزایش منطق و حافظه در ساعات قبل از ظهر می شود. اما در ضمن ثابت شده است که بیشترین رکوردهای ورزشی در پایان روز و ساعات اولیه شب، بوقوع می پیوندد.

شغل شیفت شب یکی از مضرترین تاثیرات را بر بدن انسانها می گذارد چون ما قرار نیست در آن ساعات فعال باشیم. چون سیستم دفاعی و هورمونی ما برای کارکردن هماهنگ نشده اند. یکی از دلایل اصلی افزایش بیخوابی به خاطر اختلالاتی است که مدام به سیکل زمان وارد می سازیم.  تحقیقاتی نیز ثبت شده است ازاینکه بعضی از سرطانها در کودکان ( لوکیمیا)  به خاطر این است که کودکان بیشتر از هر دوره بشری در طی شب، در معرض نور قرار می گیرند.

ساعت بیولوژیک Chronobiology هر فرد اصلا محدود به عادت به خوابیدن و بیدار شدن نیست. چشم هر انسان با ریتم مشخصی که ترکیبی از ژن، تربیت و موقعیت زندگی اش است مغز را بیدار می کند.

سلول های بیدار کننده مغز، ساعت و جدولی را در بدن به راه می اندازند که بر اساس تقسیم کار اعضای بدن، به نوبت یک قسمت فعال می شود و بخش دیگر بدن کمتر کار می کند. برای همین، مثلا خوردن لقمه های کوچک در دیروقت، می تواند باعث بیدار شدن و از سر گرفتن پانکراس یا جگر انسان شود. اتفاقی که به همراه خود شرایط ایجاد مرض قند را تشدید سازد.

سلول های ایمنی بدن از مقدار گلبول سفید و قرمز گرفته تا اندازه هورمون ها، ساعت های معینی از اوج و فرود دارند. circadian system نبض زندگی است و شتاب یا سکون بی موقع شان، خطرات زیانباری در دراز مدت خواهد داشت.

 

Life in Circadia
https://aeon.co/essays/soon-we-will-see-chrono-attached-to-every-form-of-medicine

Chronobiology.com

More from ماهان طباطبایی

طلاق در بزرگراه

حدس نمی زد ممکن است بمیرم؟ چرا فکر کردم حرفی که زد...
بیشتر بخوان
  • تیمور

    مفید بود .

  • Farzin Akbari

    چجالب .مقاله های که اقای ماهان طباطبایی میذارند بسیار مفیدند. بیشتر مقاله بزارند.