مرد بودن و زن بودن

firstdate

هیچ حکمی مطلق نیست ولی تقریبن تو آلبوم عکس تمام پسرای ایرانی، یه عکس لخت از دوران شیرخوارگی هست. و تقریبن مادران تمام این پسرا، عاشق این عکس هستن و اگر بر حسب اتفاق – یا اتفاقی عمدی – کسی این عکسو ببینه قاه‌قاه می‌خندن و ته دلشون قنج‌می‌ره.

باز مطلق نیست ولی تقریبن تو تموم خونواده‌های ایرانی، یه بزرگ‌تری بوده که نوزاد پسر رو بالا انداخته و قربون شومبولش رفته. و احیانن، تا چند سال اول کودکیش، مدام به این بخش بدنش اشاره‌کرده و بهش یاد داده باید بهش افتخار کنه.

خیلی کم پیش میاد بشه دختری رو پیدا کرد که از بچگی یادش نداده‌ باشن باید دامنش رو بکشه روی پاش. بعضیا از همون بچگی جوراب‌ شلواری کلفت پای دختراشون می‌کنن و بعضی خانواده‌ها کم‌تر سخت گیرن، ولی به هر حال، دختر از همون بچگی یاد می‌گیره خودشو بپوشونه. یاد می‌گیره شرم داشته‌ باشه.
الآن که دیگه مثل قدیم کوچه معنایی نداره، ولی هنوز بعد از ظهرای تابستون، کوچه‌ها پر می‌شه از پسربچه‌هایی که می‌دوئن، بازی‌می‌کنن، دعوامی‌کنن و از خوشی داد می‌کشن. دختربچه‌ها ولی نباید از خونه و حیاط بیرون برن. نباید جیغ بکشن. نباید دعواکنن.

پسرا تو مدرسه با هم دعوامی‌کنن، گلاویز می‌شن، حتا کتک‌کاری می‌کنن. مسئولان مدرسه‌های پسرونه به این رفتارا عادت‌دارن و اگه کار خیلی بالا نگیره کاری به کارشون ندارن. خانواده‌ها هم این روش رو می‌پسندن. خب پسرن. پسری که تو دعوا کتک‌می‌خوره، از طرف دوستانش و جامعه ترغیب می‌شه بلندشه و برای گرفتن حقش باز هم تلاش کنه. اگر شب بره خونه و برای کسی درددل کنه، پدرش باشه یا مادرش یا برادر بزرگ‌ترش، باز هم همین راهکار رو می‌شنوه. اینه که از سن خیلی کم یادمی‌گیره به خودش اتکا کنه.

دختربچه‌ها اما نباید و قرار نیست دعواکنن. اگر کوچک‌ترین دعوایی بین دخترای دبستانی پیش بیاد، مسئولان مدرسه نگران می‌شن و خانواده‌ها رو می‌خوان. اگر دختری دعواکنه و دعوا رو ببره همه به چشم خطاکار بهش نگاه می‌کنند. اگر هم از این تجربه برای کسی از اعضای خانواده‌ش حرف بزنه، جواب می‌شنوه که کارش اشتباه بوده و باید از بزرگ‌ترش می‌خواسته تا مشکلش روحل کنه. اینه که دخترا از همون اول یادمی‌گیرن باید یکی باشه – یکی قوی‌تر و عاقل‌تر – که از اونها حمایت‌ کنه.

پسری که حرفی رو به خونه ببره «بچه ننه» است. و این صفت چنان بار سنگینی داره که پسرا خیلی زود یادمی‌گیرن «خبرچینی» و «چوقولی» نکنن. یادمی‌گیرن مسائلشون رو بین خودشون حل کنن. ولی دختر خوب و عاقل اونیه که همه چیزشو با مادرش درمیون بذاره.

پسرا یادمی‌گیرن خطرکنن. وقتایی هست که حرفایی پیش‌می‌آد که تو خونه خط قرمزبوده. اگر پسری از خط قرمز نگذره از طرف باقی پسرا مسخره و به ترسویی محکوم می‌شه. اینه که پسرای نوجوون تو سن بلوغ عکسای پورن رو نگاه‌می‌کنن و در مورد مسائل جنسی‌شون بی‌پروا با همدیگه حرف می‌زنن و چه داستان‌ها که نمی‌سازن. همگی اینها تصویر آرمانی مردانه است. مردی که هر زنی رو که بخواد به دست می‌آره. مردی که هر زنی رو راضی می‌کنه. مردی که بهترین رفتار جنسی رو داره.

دخترا اما ترس‌خورده بارمی‌آن. همیشه خطری در کمین شون هست. کسی که می‌خواد طلاهاشون رو بدزده، کسی که می‌خواد خودشون رو بدزده، پسری که می‌خواد بهشون نزدیک بشه، دوستی که می‌خواد از راه به درشون کنه و مردی که می‌خواد «گولشون بزنه».

دخترا یاد می‌گیرن که عقلشون اسیر احساسات شونه و همیشه خطر گول خوردن و اغفال‌شدن براشون وجودداره. عقل برای یک زن تعریفی نداره جز حفاظت تمام‌وقت از عفتش. اگر فکری از ذهنشون گذشت، باید به خاطرش شرمگین باشند. اگر مردی دلشون رو لرزوند، باید به خاطر اخلاق و محسنات رفتاری و خانوادگی و کاریش باشه.

الگوی زنِ موفق اونه که بتونه بهترینِ این مردها، مردی که حامیه و قدرتمنده (و این قدرت بیشترین اعتبارش رو از قدرت مالی می‌گیره) جذب کنه، باهاش ازدواج‌کنه. و بعد، هر روز و همیشه، حواسش باشه که این موفقیت از دست نره.

به این ترتیب، پسرها وقتی به سنین جوانی می‌رسند آدم‌اند. اعتماد به نفس دارند. یادگرفته‌ن از خودشون دفاع کنند. گاهی خطا می‌کنن و خطاکردن به خاطر نفس مرد بودنشون امر غریبی نیست. به دنبال لذت هستند و از این بابت شرمی ندارند.

دخترها ولی وقتی بزرگ می‌شن، بیشتر به حیوانات دست‌آموز شبیه‌اند. همیشه از آن‌چه هستند شرم دارند (و چه بسیار ستایش می‌شن به خاطر همین شرم). باور دارند بی‌دفاع و آسیب‌پذیرند. یاد می گیرند که به دنیا اومدن برای اینکه ازدواج‌ کنند. برای یک زن لذتی وجود نداره مگر در ازدواجی موفق.

ترکیبی که از این روش آموزشی به دست‌می‌آد بسیار ماندگار و پایاست: اربابی که امکانات یک زندگی خوب رو فراهم می‌کنه و رعیتی که برای داشتن این امکانات، خدماتی رو ارائه‌می‌ده. هر دو راضی‌اند، پس رابطه برقرار می‌مونه.

اگر زنی پیدابشه که این امکانات رو نخواد، یا بخواد خودش به دستشون بیاره، یا این رابطه رو نپذیره، جامعه واکنش نشون‌می‌ده: زنان جامعه به چنین زنی به دیده‌ی تحقیر نگاه‌می‌کنند و مردان – بعد از شکست‌خوردن در به دست‌آوردنش – طردش می‌کنن. جامعه برای چنین زنی تعاریف مشخصی داره.

اما وقتی‌هایی هم مردانی پیدامی‌شن که نمی‌خوان به چنین رابطه‌ای تن بدن. مردانی که نمی‌خوان تکیه‌گاه و حامی و سرپرست کسی باشن؛ مردانی که شکنندگی و ضعف زنان حسی لذت‌بخش از قدرت بهشون نمی‌ده؛ مردانی که زن احمق نمی‌خوان، بلکه زنی رو می‌پسندن که بتونن باهاش حرف بزنن، زنی که از خودش نظر داشته‌باشه؛ مردانی که نمی‌خوان برگ برنده‌ای باشن که خطر از دست‌رفتنش مراقبت دائمی ازشون رو الزامی کنه؛ و در آخر، مردانی که نمی‌خوان بابت امکاناتی که فراهم‌می‌کنن، خدماتی رو دریافت‌کنن، بلکه خواستار لذتی باشند که از بهره‌مندی دوسویه حاصل می‌شه.

به این دلیل و دلایل بسیار دیگه است که فمنیسم نه جنبشی تنها برای احقاق حقوق زنان، که باوری است ضروری برای تمام زنان و مردانی که سهم بیشتری از محدوده‌‌ی معین لذات مجاز جامعه می‌طلبند. زنان و مردانی آزاده که ارزش‌هاشون رو خودشون انتخاب می‌کنند.

More from آزاده باربد

وصف مردها از نگاه یک زن

مردها موجودات جالبی هستند. انگار رفته باشند زیر ذره‌بین؛ مردها قدِ بلندتری دارند؛...
بیشتر بخوان
  • amir

    “دخترها ولی وقتی بزرگ می‌شن، بیشتر به حیوانات دست‌آموز شبیه‌ان??????”
    کدوم حیوان دست آموزه که یه محله رو بهم میریزه و کلی رقابت و کل کل بخاطرش به راه می افته یا میتونه اولین فضانورد ایران بشه ؟
    “مردانی که نمی‌خوان برگ برنده‌ای باشن که خطر از دست‌رفتنش مراقبت دائمی ازشون رو الزامی کنه”
    این ور دنیا به اینا میگن looser .تصویر ایده ال فیمنیستها از مرد؟؟؟.
    تصور شما به نظر من درست نیست و با بزرگنمایی نقشهایی که طبیعت تو وجود جنس مرد و جنس زن گذاشته میخواهید نتیجه گیری کنید که آقایون باید رام و مطیع شوند و زنها باید جای خالی اونا رو پر کنن. یعنی با تضعیف موقعیت مردان جایی خالی برای چپاندن زن ها در خلایی که در جامعه ایجاد میشه پیدا کنید.این ایده مثل اینه بخوایی تو یه مسابقه دو به جای اینکه سرعت یا استقامت خودت رو بالا ببری به رقیبان مسهل بدی.
    تشکر

    • عزیز چطور این حس نفرت و جداساختن وجود یک زن و موقعیتش در تو با این شدت ایجاد شده است؟ متاسفیم. این نفرت طبیعی و انسانی نیست. امیدواریم تجربه زیبا و متعالی با یک زن شریف و عزیز، نصیبت بشود. یکبار زندگی می کنیم و خیلی بهتر است با عشق و مهربانی و احترام باشد.

      • amir

        من متوجه حس نفرت حیوانی یا گیاهی خودم در کامنت نشدم ولی گفتن کلمه عزیز و لذیذ استاد .. کمکی به بحث نمیکنه (?sarcasm). مردی که خطر از دست رفتنش مهم نباشه مرد نیست . اصطلاحا بهش سیب زمینی میگن . زن هم همینطور.شما وقتی یه جواهر گرانبها داشته باشید مراقبش هستید باهاش جلوی دوستان و آشنایان ژست میگیرید بهش افتخار میکنید.ولی یه کشو پر جنس بدل هم که داشته باشید فایده ای ندارد. رابطه ای مستحکم است که خطر از دست رفتن هر یک از طرفین برای دیگری مهم باشه مگر نه “این نشد یکی دیگه چون من هم مردهستم هم زن” باعث سست شدن ارتباط و زندگی انفرادی علیرغم زیر یک سقف بودن میشود.من امیدوارم تجربه یک مرد درست کار و مسئولیت پذیر نصیب همه خانمها بشود تا طعم واقعی زندگی را بچشند و استعدادها و تمایلاتشان به شکل واقعی (نه از پیش دیکته شده ) شکوفا شود.
        ممنون

  • amin

    فعلا این فمنیسم باعث شده مردان غربی با وجود تمکن مالی ازدواج نکنن چون تمام زیبایی یک زن به حیاشه

    • Morteza Agasi

      داداش اینقدر 20 و 30 نگاه نکن…خیلی هم از ماها بهترن ازدواجم میکنن بچه دارم میشن اندازه کللت! عوضش دچار طلاق عاطفی و تحمل زورکی هم نیستن…

  • Mahdi Aryayi

    نکته کلی حرف نویسنده رو می‌گیرم و باهاش همدلم اما به نظرم یه جاهایی دیگه خیلی اغراق کرده … وضعیت زنهای جامعه امروز ایران مطلوب نیست اما خیلی وقته دیگه مثل زمان قاجار هم نیست!

  • مجید

    همه ی حرف های این نوشته صحیح. اما:
    1.اگه زن مثل مرد تربیت میشد همون خواص رو داشت؟
    2.اصلا سوال بالا شدنی هست؟
    3.چند درصد نسوان قدیم با تربیت قدیم و یا نسل های جدید با تربیت یخورده جدیدتر اینطوری هستن که به قول خانم آزاده باربد: «این امکانات رو نخواد، یا بخواد خودش به دستشون بیاره، یا این رابطه رو نپذیره»؟
    4.سوال قبل به کنار، چند درصد از زن ها حتی اگه نتونن، اصلا مایل هستن اونجوری که گفته شد باشه وضعشون؟
    5.سوال قبل هیچ، بالقوه فیزیک زن تا چه حد میتونه امکان برابری و احقاق حقوق مورد نظرشون رو بهشون بده؟
    6.به قول خانم آزاده باربد «احقاق حق»؛ احقاق حق عمل لازم داره، تفکرات فمنیستی کم توی مغز نسوان نیست ولی اینها از عمل عاجزن چون بعضی از این تفکرات رو مرد نمی پسنده. چرا نمی پسنده؟
    7.جواب سوال بالا اینه که: چون «میتونه» نپسنده. اصلا آیا زن کلا «میتونه؟»
    8.وقتی همچین مقاله ای توی مکانی به اسم «مرد روز» و امثالش منتشر میشه یعنی از جامعه ی مرد طلب کمک برای هموار کردن راه میشه. زن برای احقاق حقوقش چه توقعاتی از جامعه ی مرد داره؟
    9.زن چرا باید توقعاتی از جامعه ی مرد داشته باشه؟
    10.چرا مرد باید در جهت پیشبرد تفکرات فمنیستی (خصوصا از نوع ایرانیش!) مداخله کنه؟
    **به استثنا ها و اقلیت توجه نشه لطفا.