سه ویژگی مرد باسواد

سمبل نوشابه شوئپس Edward Whitehead
سمبل نوشابه شوئپس
Edward Whitehead

چگونه می شود باسواد بودن را تعریف کرد؟ آیا ربطی به درجه تحصیلات یک مرد٬ کلمات بیشتری که می شناسد یا تعداد کتاب هایی که خوانده است دارد؟

دلایل و بحث های زیادی را می توان نشان کرد که تلاش می کنند تعریفی از مرد باسواد ارائه دهند اما اجازه دهید نظر فردی را برای تان نقل کنم که همه او را به عنوان سمبل نوشابه شوئپس و رئیس شعبه آن در امریکا می شناسند . Edward Whitehead مرد خلاق و متفکری بود و کتابی نیز به نام « چگونه یک زندگی خوب داشته باشید» را به رشته تحریر در آورده است. به اعتقاد او هر مرد باسواد 3 ویژگی دارد که عبارتند از:

قدرت تمرکز دارد

جمله معروف و همیشگی که بچه ها به کار می برند « حوصله ام سر رفته است» در حقیقت درخواست کمک بچه ها از والدین است تا به آنها نشان دهند بازی بعدی یا فعالیت شان چه باشد؟ متاسفانه بسیاری از مردان از این مرحله بی حوصلگی عبور نمی کنند و آغازگر یک بازی یا فعالیت جدید برای خودشان نمی شوند.

دلیلی که بچه ها را مجبور می کند به شکلی مداوم نیازمند سرگرم شدن توسط دیگران باشند این نیست که در اطراف شان اسباب بازی وجود ندارد. آنها حوصله شان سر می رود چون درخواست ها و توجه شان به مسائل مختلف مدام در حال تغییر است. آنها قدرت تمرکز و توجه طولانی ندارند. مرد باسواد قادر است برای اوقات متمادی به یک کار یا سرگرمی یا یک گفتگو و حتی یک کتاب دل ببندد به خاطر اینکه قدرت تمرکز در باره یک موضوع  را در خود پرورانده است.

مرد باسواد برای همه مسائل پیرامون خوش کنجکاوی نشان می دهد. او مدام مشغول یادگیری  و بررسی است و اگر هیچکس یا هیچ چیز برای برانگیختن توجه اش نداشته باشد به افکار جدی تری سرک می کشد که مدتی است با آنها کلنجار می رفت. ذهن مرد باسواد٬ انباشته از ایده ها است و به همین خاطر بیکار و بی حوصله نمی شود.

زنده دل است

مردان باسواد خوش برخورد و شوخ و اهل بزم و گفتگو هستند. آنها اجازه نمی دهند جذابیت و تازه گی گفتگوهای مجلس مهمانی از آب و تاب بیفتد. مرد باسواد می تواند قصه بگوید و از اخبار دنیا و تحقیقات علمی مطلع باشد. او می تواند با هر فرد غریبه ی در باره مسائلی که برایشان مهم است گفتگو کند.

مرد باسواد با دانش روانشناسی آشنا است و می داند که افراد دیگر از مورد توجه قرار گرفتن لذت می برند. او با گوش سپردن به آنها٬ رضایت شان را به دست می آورد.

اشتباهش را می پذیرد

تحقیقات معاصر مدعی است که برخلاف باور همیشگی مان٬ انسان ها زیاد هم منطقی نیستند. بر اساس خطای غیر ارادی « لجبازی ذهنی»٬ روبرو شدن با یک حقیقت جدید که پشتوانه اش تحقیقات و مدارک مستند است برای مان سخت است. ما شاید از تعجب دهان مان باز بماند ولی دست از باورهای مان نمی کشیم.

خطای غیرارادی« همراهی ناشی از تعصب» به ما اصرار می ورزد که از میان اتفاقات ثبت شده علمی٬ آنهایی که باور ما را تائید می کند انتخاب کنیم. خطای غیر ارادی دیگری هم در مغز بشر اتفاق می افتد به نام « ترس از ضرر بیشتر» که مدام ما را  وا می دارد دست از تصمیم یا انتخاب اشتباه نکشیم چون بابت آن هزینه هنگفت پرداخته ایم.

انسان به ناخوداگاهش خیلی اعتماد دارد چون مثل سگ نگهبان در مقابل ایده های نو  از ما محافظت می کند. ناخوداگاه ما٬ به محض روبرو شدن با یک شیوه فکر یا اعتقاد جدید٬ دیواری می چیند تا ما دستخوش تغییر و تزلزل نشویم.

ولی مرد باسواد به خاطر دانش و تجربیاتش٬ می تواند از مدتها قبل٬ متوجه شود که بخشی از عقاید و اطلاعاتش اشتباه بوده است و با دلبازی تمام تک تک آنها را با باورهای درست جایگزین کند.

 

The 3 Characteristics of an Educated Man
http://www.artofmanliness.com/2011/10/30/the-3-characteristics-of-an-educated-man/

More from ماهان طباطبایی

اگر الکل می نوشید خیلی کم بنوشید – Mayo Clinic

قبل از اینکه به این سئوال پاسخ داده شود که الکل چه...
بیشتر بخوان
  • Arman Gray Fox

    یکی از خصوصیت های این عصر، نبودن کتابی با همین عنوان ” چگونه یک زندگی خوب داشته باشید ” هست. این که از عصر فرا روایت ها و ” روش های درست ” عبور کردیم درست و قبول، اما نباید تنها رها بشیم به حال خودمون، آموزش هیچوقت لزوم خودش رو از دست نمیده. پیشرفت های بشر با کشف هزار باره ی آتش اتفاق نمیوفته.
    درونا همیشه به خانوادم انتقاد داشتم که ناتوان بوده توی آموزش، و خالی بودن عجیب دنیای آموزش از همچین عنوان هایی، آدم رو دلسرد میکنه.

    • marderooz

      Arman Gray Fox عزیز شانس بزرگ نسل جدید تنوع بیکران اطلاعات قابل دسترس از طریق اینترنت هست. خودمان از حجم عظیم و روزانه افزاینده در اینترنت ذوق زده ایم و ارزو داریم دهها برابر از این توان معرفی بحث ها و دغدغه ها را داشته باشیم. مرسی

  • ح.گ

    با نتیجه گیریی که در پایان این مقاله عنوان شده ( ”انسان به ناخوداگاهش خیلی اعتماد دارد…” ) شاید بتوان گفت که ”انسانِ” باسواد فردیست که با ناخودآگاه خویش آشنایی بیشتری دارد و می داند که همیشه نمی تواند به آن ’’اعتماد’’ کند، در واقع به یک نوع «خودشناسی» رسیده است که این خود باعث پویا ماندن ذهن «انسان باسواد» می باشد!

    مقاله ی بسیار خوبی بود
    با سپا از شما

  • Milad

    خیلی صفات خوبی بود و من به شخصه با اکثرشون کاملاً موافقم و باید خوشحال باشم که این تعریف برای این کلمه جا بیوفته. (چون خیلی بیشتر از تعریف متداول به من شبیه هست) اما به نظر میاد این تعریف درستی از “سواد” نیست. بخصوص که سواد یک چیز اکتسابی هست و بیشتر این موارد غیر اکتسابی.
    تا اونجایی که من از کلمه “سواد” در سطح اجتماعی (و نه لغت نامه ای) شناخت دارم، صفت با سواد به کسی اطلاق میشه که در زمینه بخصوصی اطلاعات کافی داشته باشه.

    • marderooz

      میلاد عزیز شاید به نوعی فرهنگ لعات روزمره برای تفکیک دقیقتر این گروه از کلمات زیاد استفاده نمی شود. در خود متن « اِجوکیتِد» نوشته شده بود. چیزی که در محاوره به تحصیلکرده نزدیک تر است. شاید انتخاب کلمه «باسواد » دقیق و رسا نباشد بویژه اینکه در هر دوره و نسلی از ایران مفاهیم متغیر هم دارد. ماهان ۳۳ ساله است و بخش اصلی عمرش را بیرون کشور بوده است. البته تلاششش برای رساندن پیام متن کمابیش موفقیت امیز بود. می توانست بهتر باشد. مرسی از توضیحات

    • مهران

      نظر شما درسته آقا میلاد(در مورد سواد) ولی این خصوصیات هم که ذکر شده اکتسابی هستند به این صورت که با شناخت همه ی ابعاد زندگی و خصوصیات افراد و مطالعه کتاب های مختلف این چنین اخلاقی در انسان بروز میکنه البته این چنین بودن در جامعه ما تنهایی میاره.این خصوصیات همان مردانگی ناب هست و من خوشحالم که یک مرد هستم

  • Kurosh Raad

    من تمام زندگیم یه چنین ادمی بودم ولی آخرش چی شد ؟؟!؟!؟!
    توی شهری ک همه کج راه برن اگه یه نفر راست راه بره بهش میخندن !!

    توی این مملکت ک بیشتر بی سواد و بی فرهنگ هستن و کمتر علاقه ای به استفاده از عقلشون دارن من هر چی بگم ب درِ بسته میخوره !!!
    باهاشون از اطلاعات عمومیم در میون میزارم ولی زود حوصلشون سر میره آخرش هم همه میخندن بهم چون مثلِ خودشون احمق نیستم !!!

    دیگه یاد گرفتم با هرکس در حدِ شعورش برخورد کنم

  • کامیار

    به نظر من کاربرد کلمه روشنفکر به جای باسواد میتواند مفهوم رساتری را به خواننده انتقال دهد. و آن کسی است که به جای حمل مجموعه عظیمی از حفظیات در ذهن خود که در اغلب سیستم های آموزشی برای تحصیل و دریافت مدرک و تایید اجتماعی روی آن تاکید میشود و غالبا هم پس از دوران تحصیل به تدریج به دست فراموشی سپرده میشود، میل و علاقه شدیدی به دانستن و کشف حقایق در خود احساس میکند و دریچه ذهن خود را همواره بر روی تمامی نظریات و تحقیقات جدید باز گذاشته و به جای خشک مغزی سعی در درک روابط بین اشیا و پدیده ها دارد، و دایما در حال بازنگری در عقاید و افکار گذشته خود و رسیدن به نوعی جهان بینی و نگاه جدید و تازه به جهان بر اساس واقعیات است، و در عین حال به گونه ای با محیط اطراف خود به سازگاری میرسد و بدون آنکه تسلیم وضع موجود شود سعی میکند تا آنجا که در توان و امکانات خود می بیند به سمت وضع مطلوب حرکت کند.

  • مهتاب امینی

    جالب بود برام چون تمام اینها مشخصات همسر من بود. باید برم بهش بگم. 🙂

  • آیخان

    واژه «فرهیخته» ترجمه دقیقتری برای Educated محسوب میشه.

    • آیخان

      یکی از معانی فرهیخته در لغتنامه دهخدا «آموخته» است که دقیقا معنی
      Educated هستش، اما با توجه به مقصودی که متن از Educated داره همون
      فرهیخته بهتره.

  • Ch Amirreza

    ziad ba nazarate ishon movafegh nabodam, agar manzor az savad dashtane madrake doctor ,mohandesie… bashe ke khaili ha hastand ke ba savad hastand ama aslan in khososiati ke gofte shod, mesle shokhtab bodanva… ro nadaran hata monzavi va fard gara hastand. savad be nazaram hich rabti be shakhsiate darone ensanha nadare