جستجوی بیهوده برای خوشبختی

Julie Heffernan painting
Julie Heffernan painting

در دنیای متنوع و بیکران اینترنت گاهی با مطالبی روبرو می شویم که برخلافِ موج افکار و آرزوهایی است که همه جا برایش تبلیغ می شود. مقاله « جستجوی بیهوده برای خوشبختی» که توسط یکی از استادان دانشگاه کمبریج Andy Martin نوشته شده از جمله آنها است. ترجمه خلاصه شده ایی از این نوشته فلسفی را تقدیم شما می کنم.

نویسنده مقاله برای رسیدن به یک تعریف عمومی از «خوشبختی» که همه در جستجویش هستند به یکی از سفرهای تفریحی افراد خوشبخت! یعنی رفتن به جزایر هاوایی اشاره می کند که این اواخر خودش هم مجالش را پیدا کرده بود. او از قول یک روانپزشک که در هاوایی ملاقات کرده بود مقدمه ایی را می چیند که نشان دهنده عطش سراسری بشر معاصر برای دستیابی به خرسندی نهایی است

روانپزشک که متخصص افسردگی است به او گفته بود نسبت افراد خوشبخت در هاوایی فرقی با بقیه نقاط جهان ندارد٬ فقط در هاوایی این توقع از آدم ها وجود دارد که شاد و خوشحال باشند. به همین دلیل آدم های افسرده ایی که به این جزیرهِ خوشبخت نشین می آیند و هنوز احساس افسردگی شان از بین نرفته است سنگینی یک احساسِ گناه هم بر بحران روحی اش اضافه می شود.

نتیجه گیری روانپزشک٬ جالب ترین بخش حرف هایش بود وقتی که با زیرکی تمام اظهار داشت «‌این روزها در همه دنیا٬ آدم ها به دردِ زندگی در هاوایی مبتلا شده اند» این روزها افسرده بودن دیگر به شعرا و هنرمندان ختم نمی شود و پروزاک خوردن حتی به بقال سر کوچه هم سرایت کرده است.

Andy Martin معتقد است اگر منطق و فلسفه ایی پیدا شود که موفق نبودن و پذیرش شکست را عزیز و جالب بداند شاید از دویدن های بی پایان بشر برای رسیدن به خوشبختی بکاهد. داشتن امنیت اقتصادی و تلاش برای توریست جزیره خوشبخت ها ( هاوایی) شدن، بیفایده است چون به محض ورود به آن می فهمند که همچنان افسرده هستند و رهایی در کار نیست.

فیلسوف رند این مقاله از ان پس سعی می کند به بخشی از دیدگاه های فروید سرکی بکشد تا شاید راز این میل وافر و بیهوده به خوشبختی را توضیح دهد. او از فروید نقل قول می کند:« این شتاب برای دستیابی بیهوده به شادی نهایی سه دلیل مشخص دارد ۱- مذاهب و وعده بهشتی که می دهند عامل بزرگی برای ترویج خوشبختی است. ۲-  توانایی سفر به دور دنیا از قرن ۱۸میلادی به بعد منجر به ایجاد یک توقع جدید شد و بشر به این فکر افتاد که می تواند بهشت زمینی را بیابد یا خودش بسازد. ۳ – فروید آخرین دلیل را به امثال خودش نسبت می دهد که معتقد است روانشناسی را به جای مذهب به مردم وعده می دهیم و و مدعی خوشبختی درونی و حل شدن نارحتی های روحی آنها هستیم.

دستیابی به خوشبختی به قول فروید از اواخر قرن ۱۸ میلادی گریبان بشر را گرفت چون قبل از آن اساسا در مخیله بشر قدیم که به شدت مذهبی بود٬ تنها راه رستگاری و خوشبختی در دنیای بعد از مرگ و با رفتن به بهشت میسر بود.

Andy Martin در پایان٬ دلیل چهارمی نیز از طرف خودش به لیست فروید می افزاید و آن٬ وعده کمپانی های داروسازی است و خرسندی که قرار است داروهای شان برای بشر ایجاد کند. او معتقد است بسیاری از فلاسفه و متفکرین هدف شان این بود که بادکنک خیالی خوشبختی را بترکانند چون فکر می کردند این آرزو نه تنها اشتیاق بیهوده ایی است بلکه به خودی خود افزاینده احساس بدبختی و افسردگی در تمدن بشری است.

 

Against happiness: Why we need a philosophy of failure
We are now suffering the Hawaiianisation of everywhere
by Andy Martin
http://www.prospectmagazine.co.uk/philosophy/against-happiness-why-we-need-a-philosophy-of-failure

More from ونداد زمانی

اگر برنده شدیم

اگر برنده شدیم شاید خوب است یادمان باشد که: همه حکومت های...
بیشتر بخوان
  • یوسف

    چیزی به نام خوشبختی وحود ندارد زندگی برای بقا وتولید مثل است که همراه درد و رنج میباشد.

  • یک خواننده از راه دور

    برای هر کسی زندگی کماکان همان چیزیست که بدان باور دارد. از دید من زندگی برای کسانی که منطقی تر باشند، احساسات تربیت شده و کنترل شده تری داشته باشند، و سعی کنند با توجه به نظام طبیعت؛ دنیا را با منطق انسانی و با دانش صحیح، درک کنند، زندگی کمترین رنج ها دارد. خوشبختی اگر به صورت یک قالب کلی و همیشگی بهش نگاه کنیم، به نظرم شدنی نیست، اما زندگی می تواند سرشار از خوشبختی باشد، در عین حال که لحظات اندوه و نومیدی هم در آن یافت می شود، ولی خوشبخت کسی است که بار شادی هاش بر دقایق اندوهش بچربه. شخصا بدون اینکه ثروتمند باشم، بدون این که ادعای بیجای بی دردی و قدرتمندی بزرگی بکنم؛ بیشتر زمان های زندگیم حس خوشبختی دارم، و این نعمت، بعد از سال ها تلاش برای غلبه بر زندگی بسیار پردردسر و پر زحمت به دست آمده. و هر روز در تلاش هستم به زحمت کشیدن، جسمی و ذهنی برای هرچه بهتر کردن زندگیم بکوشم و قدر لحظات را در مجموعه ی محدود توانایی هام بدانم. و همه ی این ها رو از توانایی منطقی بودن قوی خودم می بینم. اگر فقط و فقط بخواهیم احساساتی، خرافی، مذهبی باشیم، بهتر است دور خوشبخت بودن یک خط قرمز پررنگ بکشیم به زندگی مصیبت بار احمقانه امون تن بدیم و بقول این رفیق کامنت گذار یوسف، نظرمون این باشه که زندگی مثل حیوان به اجباز زایش و درد و رنج کشیدن است. که از دید من در این شرایط چه بسا حیوان بودن شرف دارد بر چنین انسان بدبختی!

    • marderooz

      یک خواننده از راه دور عزیز
      این دفعه ٬ ان هم در پایان و نتیجه گیری تان کمی احساساتی تر از همیشه بوده اید 🙂 هر انسان به تنهایی یک کهکشان است. میلیاردها دلیل در هم می پیچد تا وجود یک انسان شکل می گیرد. بدبخت شمردن هر انسانی٬ ذهنیت دوست داشتنی و همه جانبه ایی می تواند نباشد. مرسی از نظر

      • یک خواننده از راه دور

        مرد زوز گرامی دقت نکردی، من یه طرف نگفتم زندگیش چیه، خودش مدعی شده که خوشبختی وجود ندارد، و این جمله رو اگر با فعل مثبت به کار ببری میشه بدبختی وجود دارد. کسی که مدعی عدم خوشبختی باشه میشه بدبخت.
        در ضمن مرسی واسه پاسخ دادن.

  • علی

    با نظرات آقای اندی مارتین موافقم لازم هم نیست به هاوایی بریم تا به نتایجی که ایشان رسیدند برسیم کافی است به دورو برمون نگاهی بکنیم ولی این دلیل نمی شود که خوشبختی دست نیافتنی باشد اخیرأ کتابی جدید از یک نویسنده ناشناس مطالعه کردم که راه هایی واقعأ عملی و ساده و واقعی برای رسیدن به خوشبختی حقیقی را به زبان ساده و علمی توضیح داده بود واقعأ لذت بردم و لینک آن را میگذارم تا اگر کسی خواست بتونه مطالعه کنه http://downloadware.blogsky.com

    • فریما

      ممنون .. لینک دانلود نداشت اون پیج